Bariera językowa w zespole: czy warto zatrudnić obcokrajowca?

bariera językowa

Decyzja o zatrudnieniu obcokrajowca w polskojęzycznym zespole nie jest łatwa. Bariera językowa to bardzo duże wyzwanie. Czy nowa, niemówiąca po polsku osoba zintegruje się z zespołem? Czy jakość komunikacji w grupie nie ucierpi, gdy nagle trzeba będzie przejść na język angielski? To naturalne wątpliwości, czy jednak są wystarczającym powodem, by zrezygnować z kandydata z zagranicy?

Bariera językowa jako wyzwanie i szansa

To prawda, że zmiana języka komunikacji może spowodować dyskomfort w zespole. Grupa może obawiać się, że wpłynie ona na tempo pracy, naturalny flow rozmów i codzienne interakcje. Warto jednak dostrzec szanse, które taka zmiana niesie:

  • Zróżnicowanie (diversity) – osoba spoza kraju wnosi nowe perspektywy i sposoby myślenia. Może tym samym wzbogacić dyskusje i poszerzyć horyzonty zespołu.
  • Rozwój umiejętności językowych – codzienna komunikacja w języku angielskim to naturalna okazja do jego szlifowania. Nie każdy czuje się komfortowo mówiąc po angielsku, ale przy regularnej praktyce bariera językowa z czasem zniknie.
  • Wysokie kwalifikacje – ograniczanie rekrutacji do wyłącznie polskojęzycznych kandydatów może być równoznaczne z rezygnacją z najlepszych specjalistów dostępnych na rynku.
  • Wizerunek firmy i rozwój kultury organizacyjnej – otwartość na międzynarodowych pracowników poprawia wizerunek firmy wśród klientów oraz na rynku pracy. Jest wyznacznikiem dojrzałości organizacji i jej gotowości na globalne wyzwania.

Rok 2019, czasy przedcovidowe. Cały mój zespół projektowy pracuje lokalnie ze wspólnego pokoju w naszym szczecińskim biurze. Przy biurkach, na kawie czy podczas lunchu rozmawiamy po polsku. Spotkania (bez klienta) i komunikację online (Slack) również prowadzimy po polsku. Wszystko w luźnej atmosferze, ze specyficznym poczuciem humoru.

Skuszony wysokimi kompetencjami kandydata oraz pewnego rodzaju ciekawością i chęcią wprowadzenia zmian, postanowiłem zatrudnić do tego bardzo hermetycznego zespołu anglojęzycznego Product Ownera, z bardzo dalekiego kraju. Brzmi jak szaleństwo? Cóż, myślę, że większość zespołu miała wówczas właśnie takie zdanie.

(ciąg dalszy poniżej)

Jak przełamać barierę językową w zespole?

Obawy przed tak dużą zmianą są uzasadnione, ale można je skutecznie przezwyciężyć. Kluczowe jest tutaj stworzenie warunków, w których nowa osoba nie będzie czuła się outsiderem, a zespół będzie czuć się komfortowo w jej obecności.

1. Angielski jako język komunikacji w zespole

  • Wszystkie rozmowy na komunikatorach (a przynajmniej na najistotniejszych dla codziennej pracy kanałach) powinny być prowadzone w języku angielskim. Konsekwencja jest kluczowa – jeśli raz pozwolimy na „szybkie wyjaśnienia” po polsku, trudno będzie utrzymać jednolitość komunikacji.
  • Na spotkaniach zespołowych (daily, planningi, refinementy itp.) również powinien obowiązywać język angielski. Może się zdarzyć, że niektóre kwestie szybciej i wygodniej będzie omówić po polsku – to naturalne. Jednak nie warto iść na skróty i robić to w naprawdę wyjątkowych sytuacjach. Płynność w roboczej komunikacji po angielsku przyjdzie z czasem.

2. Wsparcie dla nowej osoby

  • Nowa, anglojęzyczna osoba może odczuwać dyskomfort w pierwszych tygodniach pracy, zwłaszcza jeśli zespół dotychczas komunikował się tylko po polsku. Może pojawić się poczucie winy, że z jej powodu zespół musiał zmienić dotychczasowe przyzwyczajenia. Warto dać jej czas na spokojną aklimatyzację i regularnie zapewniać, że jej obecność to dla zespołu szansa, a nie problem.
  • Jako moderatorzy spotkań i opiekunowie zespołu nie pozwalajmy na prowadzenie komunikacji po polsku w obecności nowej osoby. Prawdopodobnie będzie ona kurtuazyjnie zapewniać, że jest z tym OK, natomiast jest to zachowanie mocno wykluczające.
  • Regularne rozmowy z zespołem. Sprawdzajmy odczucia i trudności nie tylko nowej osoby, ale również weryfikujmy, jak zespół radzi sobie z nową sytuacją.
  • W scalaniu obcokrajowca w polskojęzycznym zespole bardzo pomaga jego gotowość do nauki języka polskiego. Nie chodzi tu o ponowną zmianę komunikacji na polski, a raczej pełniejszą integrację z zespołem, orientowanie się w rozmowach korytarzowych. Jeśli mamy możliwość wysłać taką osobę na kurs języka polskiego (np. ☞ten), koniecznie to zaproponujmy.

3. Angielojęzyczna dokumentacja

  • Jeśli część dokumentów zespołowych nadal prowadzona jest po polsku, należy stopniowo wprowadzać angielski jako standard. Ułatwi to onboarding kolejnych zagranicznych pracowników, a także zapewni lepszy dostęp do wiedzy w firmie.

4. Zarządzanie zespołem międzynarodowym

  • Dołączając do hermetycznej grupy choćby jednego obcokrajowca, automatycznie staje się ona zespołem międzynarodowym. Zarządzanie nim mocno różni się od kierowania jednorodną ekipą. Warto zatem zweryfikować stosowane narzędzia managerskie i odpowiednio dobrać nowe. O zarządzaniu zespołem międzynarodowym pisałem w ☞osobnym artykule.

Zatrudnienie obcokrajowca to duży wysiłek, ale opłacalny

Zatrudnienie obcokrajowca w polskojęzycznym zespole z pewnością obudzi obawy, ale w długiej perspektywie przynosi wiele korzyści. Oczywiście, warunkiem sukcesu jest świadome i konsekwentne zarządzenie zmianą przez managera, który – musząc pokonać opór współpracowników – będzie na tym polu bitwy osamotniony, zwłaszcza na początku. I nie chodzi tu tylko o zniwelowanie bariery językowej, ale również dbałość o spójność zespołu, równe traktowanie, wykształcenie klimatu dobrej współpracy. Zarządzanie to zaczyna się już na etapie rekrutacji (odpowiednie dopasowanie nowej osoby – nie tylko pod względem kompetencji, ale i osobowości) i nie kończy się w zasadzie nigdy.

Wprowadzenie anglojęzycznego Product Ownera okazało się strzałem w dziesiątkę. Jasne, początkowo ciężko było przyzwyczaić się do „bana” na język polski w codziennych rozmowach, na spotkaniach, w pokoju czy pogaduchach na Slacku. Opór był jednak zdecydowanie większy zanim nowa osoba faktycznie pojawiła się w biurze. Po jej dołączeniu zespół wykazał się dużą empatią i w zasadzie sam się nią zaopiekował, mocno pilnując nowych zasad współpracy. Szybko się zintegrowaliśmy, chętnie spędzając czas z zespołem również po pracy. Język angielski nie stanowił problemu.

A korzyści w pracy? Cała masa.
✅ kompetencje nowego Product Ownera,
✅ jego wysokie umiejętności językowe, wprowadzające nas jako zespół na zupełnie inny poziom komunikacji z klientem
✅ pokonanie bariery językowej z klientem – uzyskanie przez zespół biegłości w posługiwaniu się językiem angielskim
✅ złamanie „hermetyczności” zespołu – nowa osoba wprowadziła w nim nowe tematy do rozmów, szerszą perspektywę, odświeżyła i uatrakcyjniła go jako grupę
✅ nowe, wyższe standardy pracy (jednolita komunikacja czy dokumentacja w j. angielskim)
✅ znaczne obniżenie progu wejścia do zespołu dla kolejnych niepolskojęzycznych osób .

Ostatni punkt rzeczywiście wykorzystaliśmy – systematycznie wprowadzając do zespołu kolejne niepolskojęzyczne osoby. Jeśli bariera językowa zostanie bowiem usunięta za pierwszym razem, później nie stanowi już żadnego problemu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *